Cà gai leo chống viêm gan, ức chế xơ gan Phần 3

Cà gai leo chống viêm gan, ức chế xơ gan Phần 3 5

Bài viết được trích từ tài liệu: “Nghiên cứu cây cà gai leo (Solanum procumbens Lour., Solanaceae) làm thuốc chống viêm gan và ức chếxơ gan” của TS. Nguyễn Thị Bích Thu

Cagaileovn xin trích dẫn một phần luận án

Cây cà gai leo được sử dụng khá phổ biến trong dân gian Việt Nam, Cà gai leo có tên khoa học là Solanum procumbens , thuộc họ Cà Solanaceae. Loài này phân bố ở các tỉnh miền Bắc và một số tỉnh miền trung Việt Nam, ngoài ra còn có ở một vài nước châu Á như Lào, Campuchia, Trung Quốc. Loài này được xem là cây thuốc nam có tác dụng giải độc gan tốt nhất hiện nay.

Cà gai leo chống viêm gan, ức chế xơ gan Phần 3 6
Cây cà gai leo và trà cà gai leo

Do đó, nhiều nghiên cứu khoa học cấp nhà nước, luận án tiến sĩ đã được thực hiện về cây Cà gai leo chứng minh tác dụng tuyệt vời trên gan của cây thuốc này. Đề tài của chúng tôi thực hiện ” Nghiên cứu cây  cà gai leo làm thuốc chống viêm gan và ức chế xơ gan” nhằm mục đích:

+ Nghiên cứu xác định thành phần hóa học và tác dụng sinh học của cây cà gai leo theo hướng làm thuốc chữa bệnh gan, như chống viêm, bảo vệ gan, ức chế xơ gan và một số tác dụng khác.

+ Tạo ra thuốc mới từ cà gai leo có hiệu lực chữa bệnh, ứng dụng trong điều trị bệnh viêm gan mạn hoạt động.

Bằng các phản ứng hóa học đặc trưng đã chứng minh trong các bộ phận của cà gai leo như rễ, thân, lá và quả có những thành phần hóa học chủ yếu như alcaloid, glycoalcaloid, steroid saponin, flavonoid, phytosterol, chất béo, carotenoid, coumarin, acid hữu cơ, đường khử tự do, amino acid.

Tác dụng sinh học của cà gai leo

Kết quả nghiên cứu tác dụng chống oxy hóa của cà gai leo

1/ Tác dụng chống oxy hóa invitro của các dạng chiết toàn phần và glycoalcaloid điều chế từ cà gai leo

Các chế phẩm thử: Dịch chiết toàn phần và dịch chiết   glycoalcaloid của cà gai leo

Kết  quả: Dịch chiết toàn phần  có hoạt tính chống oxy hóa in vitro mạnh hơn ở hầu hết các nồng độ, trong đó nồng độ 1/10; 1/16 và 1/20 có tác dụng  mạnh hơn.

Dạng chiết glycoalcaloid có hoạt tính chống oxy hóa in vitro mạnh nhất ở nồng độ 1/1, ở các nồng độ khác không thấy tác dụng rõ rệt.

2/ Nghiên cứu tác dụng chống oxy hóa in vivo của cà gai leo

Chế phẩm thử:

– Haina I (dạnh toàn phần của cà gai leo chứa ít nhất 1%  glycoalcaloid)

– Haina II (bột Haina II có chứa 10 – 12% glycoalcaloid)

Kết quả: Hai chế phẩm Haina I, Haina II đều tác dụng chống oxy hóa in vivo có ý nghĩa theo thứ tự là 47,5% và 38,1%.

Kết quả nghiên cứu tác dụng trên hệ miễn dịch của cà gai leo

Chế phẩm thử: chế tạo các mẫu M2, M3, M4, M5 từ cao toàn phần của cà gai leo M1 (Haina I)

Tỷ lệ tăng sinh của tế bào lympho T dưới tác dụng của 5 mẫu chiết từ cà gai leo so với chứng đều tăng cho thấy các mẫu thử không gây độc cho tế bào lympho T

Cà gai leo chống viêm gan, ức chế xơ gan Phần 3 7
Tế bào lympho T – tế bào miễn dịch chống ung thư

Tuy không mạnh nhưng các mẫu đều kích thích các lympho bào T tăng phát triển, đặc biệt các mẫu M1, M2, M3, M5 ở nồng độ 40 microgam/ml

Các chế phẩm có tác dụng phối hợp với IL1 đối với sự tăng sinh của lympho T. Ở nồng độ 20 microgam/ml, các mẫu M1, M2 và M3 đã kích thích tăng sinh lympho T với tỷ lệ tương ứng là 135,71%; 145,92%; 138,78%.

Tác dụng của một số mẫu chiết cà gai leo đến một số dòng tế bào ung thư bằng phương pháp SRB

1/ Tác dụng của các phân đoạn chiết của cà gai leo

Cà gai leo chống viêm gan, ức chế xơ gan Phần 3 8
Bảng 1. Tác dụng của các phân đoạn chiết từ cà gai leo lên tế bào ung thư

Trong đó   – LI210 : Leukemia

– A549 : Carcinom phổi

2/ Nghiên cứu tác dụng ức chế tăng sinh một số dòng tế bào ung thư của các chế phẩm điều chế từ cây cà gai leo

Chế phẩm thử: các mẫu M2, M3 (Haina II), M4, M5 điều chế từ cao toàn phần M1 (Haina I)

Thử ở 5 liều bắt đầu từ 100 microgam/ml

Kết quả: Mẫu M3 ở liều 100 microgam/ml gây độc và làm chết 11,2 % tế bào dòng PLC/PRF; Nhưng ở những liều nhỏ hơn 30 microgam/ml thì không thấy có ảnh hưởng tới tỷ số tăng sinh, giống như các mẫu M1, M2, M4, M5.

3/ Nghiên cứu tác dụng ức chế một số dòng tế bào ung thư của các chế phẩm điều chế từ cây cà gai leo bằng phương pháp WST-1

– Tác dụng của các chế phẩm đến dòng tế bào ung thư gan Hep 3B

Trong 5 chế phẩm thử thì chỉ có mẫu M3 (Haina II) có tác dụng mạnh và phụ thuộc vào nồng độ mẫu thử đối với sự tăng sinh của dòng tế bào ung thư gan Hep 3B, các mẫu khác không có tác dụng hoặc tác dụng yếu.

Để khẳng định tác dụng ức chế tế bào ung thư của các chế phẩm điều chế từ cà gai leo, đặc biệt là mẫu M3, chúng tôi đã tiến hành thêm thí nghiệm trên nhiều loại tế bào ung thư và tế bào HACAT (tế bào biểu mô sừng) bằng phương pháp WST-1 – một trong những phương pháp đánh giá nhanh và chính xác hiệu lực ức chế tế bào ung thư của các chế phẩm thử nghiệm.

– Các chế phẩm chiết từ cà gai leo hầu như không ảnh hưởng tới sự tăng sinh của tế bào thường – HACAT (tế bào biểu mô sừng)

Cà gai leo chống viêm gan, ức chế xơ gan Phần 3 9
Bảng 2: Tác dụng của chế phẩm M3 (Haina II) trên tế bào ung thư chứa gen virus (40 microgam /ml)

Trong đó:

– PLC/PRF, Hep 3B: tế bào ung thư gan chứa gen virus HBV

– SiHA, Caski, Hela: tế bào ung thư cổ tử cung có chứa hen virus HPV

– Tác dụng ức chế phát triển

  • < 25%   (+)
  • 25% <…< 5 0%  (++)
  • 50% <…< 75%   (+++)
  • > 75%   (++++)

Nghiên cứu tác dụng ức chế gen gây ung thư do virus của cà gai leo

Virus sinh ung thư đóng vai trò quan trọng trong các bệnh ung thư của người và động  vật. Nhiều nghiên cứu về dịch tễ học đã chứng minh có mối tương quan giữa nhiễm virus viêm gan B với ung thư gan. Các protein E6, E6AP, E7 là sản phẩm của gen gây ung thư chính của virus HPV (Human papilloma viruses- HPVs) có khả năng liên kết với sản phẩm gen ức chế ung thư p53 và Rb.

Tác dụng trên liên kết E6 – p 53: Các mẫu M1, M3, M4 có tác dụng ức chế tương tác E6-p 53, trong đó mẫu M3 có tác dụng mạnh nhất ở nồng độ 5000 microgam/ml. Mẫu M1 có tác dụng xấp xỉ mẫu M3

Tác dụng trên liên kết E6AP – p 53: Ở nồng độ 500 microgam/ml mẫu M1 có tác dụng mạnh nhất, mẫu M3 và M4 có tác dụng vừa phải.

Tác dụng trên liên kết E7 – Rb: các mẫu M1, M3, M4 đều có tác dụng ức chế tương tác E7 – Rb, trong đó mẫu M1 có tác dụng mạnh nhất, sau đó đến mẫu M3, còn mẫu M4 có tác dung vừa phải.

Như vậy, trong 5 chế phẩm của cà gai leo đã nghiên cứu thì cao toàn phần (Haina I) và glycoalcaloid thô (Haina II) có tác dụng ức chế mạnh các liên kết của protein sinh ung thư của virus HPV với gen ức chế ung thư p 53 và Rb.

Kết quả này giải thích phần nào tác dụng ức chế tăng sinh của một số dòng tế bào ung thư, đặc biệt ung thư do virus của các chế phẩm điều chế từ cà gai leo.

Kết quả nghiên cứu độc tính của cà gai leo

1/ Độc tính cấp của dạng chiết toàn phần cà gai leo

Đã thử nghiệm với liều tối đa (300g dược liệu/kg thể trọng) có thể đưa vào dạ dày mà chuột không chết. Không xác định được liều LD50, chứng tỏ thuốc có độ an toàn cao. Nếu đưa vào dạ dày chuột một lượng thuốc quá lớn có thể gây giãn cấp tính dạ dày và do đó gây chết chuột.

2/ Độc tính cấp bột glycoalcaloid của cà gai leo

Cho chuột uống 1,5g bột glycoalcaloid/kg thể trọng, theo dõi sau 3 ngày, chuột sống 100%.

Nhận xét: Cho chuột nhắt trắng uống với liều gấp 500 lần liều dùng có tác dụng ở người tính theo kg thể trọng, chuột vẫn không chết, chứng tỏ thuốc có tác dụng an toàn cao về mặt độc tính cấp.

3/ Kết quả thử độc tính bán mạn của cao toàn phần cà gai leo

Kết quả thí nghiệm cho thấy cà gai leo với liều hàng ngày 10g/kg thể trọng và cho uống liên tục trong 30 ngày, không gây ra những biến đổi khác thường về các thông số hóa sinh và huyết học biểu thị chức năng gan, thận, thượng thận, tinh hoàn (buồng trứng) so với chứng không uống thuốc.

Kết luận nghiên cứu

Qua quá trình tìm hiểu nghiên cứu đã chứng minh glycoalcaloid là hoạt chất chính có tác dụng ức chế sự phát triển xơ gan, chống viêm, bảo vệ gan trong cao toàn phần của cà gai leo. Nghiên cứu đã phát hiện ra những tác dụng dược lí mới của của cà gai leo như tác dung trên hệ miễn dịch, trên tế bào ung thư, cũng như thử tác dụng trên gen gây ung thư của virus và gen ức chế ung thư.

Những kết quả nghiên cứu trên đã tạo cơ sở khoa học cho việc đưa 2 dạng thuốc Haina đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của Bộ Y tế về thuốc thử lâm sàng để thử trên bệnh nhân viêm gan B mạn hoạt động ở Học viên Quân Y 103.

Trên đây là một trong những nghiên cứu khoa học về tác dụng của cây cà gai leo trong việc điều trị các bệnh lý về gan được chúng tôi sưu tầm. Bạn đọc có thể tìm đọc thêm các bài viết khác về cây cà gai leo tại cagaileovn.com

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *